Dzisiaj jest poniedziałek, 14 września 2026 r., 257 dzień roku
0
0
0
STREFA OBYWATELA | WIADOMOŚCI | SPORT | OGŁOSZENIA | BAZA FIRM | FORUM | WIDEO | GALERIA | Z SIECI | KUCHNIA D24
Zabytki Dęblina. Zespół pałacowo - parkowy Mniszchów w Dęblinie
Dodał: admin, 28-06-2021 13:45, odsłon: 7226
Fot. Andrzej Łuczyński/ PTTK Dęblin
Fot. Andrzej Łuczyński/ PTTK Dęblin

Dębliński zespół pałacowo-parkowy posiada odległą i złożoną historię. W aspekcie stosunków własnościowych, jak też zagospodarowania przestrzennego wynika, że już pod koniec XVI wieku w miejscu obecnego pałacu istniała siedziba dziedzica rozległych dóbr dęblińskich.

 

Najstarszym jednak potwierdzonym w dokumentach był dopiero nieznany z wyglądu rokokowy pałac zbudowany przed 1747 rokiem prawdopodobnie według projektu Pawła Antoniego Fontany.

 

Klasycystyczna forma pałacu to rezultat gruntownej przebudowy w końcu lat siedemdziesiątych XVIII wieku, której autorem był Dominik Merlini. Pałac ponadto otoczony został parkiem w stylu francuskim założonym w 1779 roku przez Jana Chrystiana Schucha.

Park ten został stosunkowo szybko, bo już po 1790 roku, przekształcony w stylu angielskim przez Dionizego Mac Clair’a.

 

W późniejszym czasie zmienne koleje losu nie oszczędziły pałacu. Około połowy XIX wieku został on przebudowany. Podczas tych prac utracił attykę. Jego nowi właściciele – Paskiewiczowie – bogate wyposażenie wywieźli z ruchomościami do rodzinnego Homla. W tym czasie wybudowano od strony północnej dwie piętrowe oficyny.

 

Na początku sierpnia 1915 roku, w czasie działań pierwszej wojny światowej pałac został niemal doszczętnie spalony przez wycofujące się z Twierdzy Iwanogrod wojska rosyjskie, a jego cały korpus uległ znacznej destrukcji. Odbudowę obiektu przeprowadzono w latach 1924-1927 według projektu polskiego architekta Antoniego Dygata. Przy tym przebudowano wnętrza na potrzeby przeniesionej w kwietniu 1927 roku z Grudziądza do Dęblina Szkoły Lotniczej.

 

Podczas drugiej wojny światowej pałac powtórnie został spalony tym razem przez wojska niemieckie, a następnie odrestaurowany w latach pięćdziesiątych XX wieku.

 

W 1980 roku przeszedł on jeszcze jeden remont, w trakcie którego został w całości odnowiony. Podczas prac ujawniona została polichromia w pomieszczeniach parteru oraz sklepienie kolebkowe w piwnicach. Po pożarze sali balowej w 1981 roku przeprowadzono jej odbudowę i rekonstrukcję detali.

 

Obecnie zespół pałacowo-parkowy składa się z pałacu zwróconego frontem na północ, poprzedzonego dwiema oficynami, pawilonu ogrodowego, kordegardy, usytuowanej w narożu nowego ogrodzenia, domu ogrodnika, willi oficerskich oraz pozostałości parku, rozciągającego się ku dolinie Wieprza.

 

Pałac jest murowanym z cegły, podpiwniczonym, dwukondygnacjowym, siedemnastoosiowym, tynkowanym budynkiem przykrytym czterospadowym dachem wykonanym z blachy miedzianej. Wzniesiony został na planie wydłużonego prostokąta. Od zachodu przedłuża go parterowe skrzydło równe szerokością korpusowi, mieszczące salę balową (dawną salę teatralną).

 

Od frontu główne wejście do pałacu zdobi nieznacznie wysunięty ryzalit i osłania okazały portyk ze sklepieniem wspartym na czterech kolumnach toskańskich w wielkim porządku, częściowo kanelowanych zwieńczonych trójkątnym szczytem. W elewacji ogrodowej ryzalit i portyk analogiczne. Ściany pałacu boniowane są w poziome pasy. Pomiędzy kondygnacjami występuje gzyms kordonowy. Okna parteru prostokątne ośmiokwaterowe, zdobił opaski uszkowe, a nad nimi – oddzielone poziomym pasem – półkoliste płyciny z kluczami. Natomiast okna piętra mniejsze sześciokwaterowe, również prostokątne, ujęte są od góry opaskami, nad którymi występuje belkowanie z tyligrafami i gzymsem złobkowym.

 

Oficyny są murowanymi z cegły, podpiwniczonymi dwukondygnacjowymi, trzynastoosiowymi, tynkowanymi budynkami przykrytymi czterospadowymi dachami wykonanymi z blachy miedzianej. Wzniesione zostały na rzucie prostokąta w połowie XIX wieku.

 

Od frontu prowadzą do nich wejścia, które zdobią płytkie portyki ze sklepieniami wspartymi na czterech kolumnach toskańskich zbliżonych parami w wielkim porządku, zwieńczonymi trójkątnymi szczytami. ściany oficyn boniowane są w poziome pasy. Pomiędzy kondygnacjami występuje gzyms. Okna parteru są prostokątne sześciokwaterowe, a nad nimi oddzielone gzymsem występują półkoliste płyciny z kluczami. Natomiast okna piętra są mniejsze również prostokątne i sześciokwaterowe. Ponadto okna parteru i piętra ujęto w prostych opaskach. Układy wnętrz są dwutraktowe, przebudowane.

 

Kordegarda wzniesiona w czwartej ćwierci XVIII wieku, przebudowana w XIX wieku założona jest na planie koła, z sionką od tyłu wyodrębnioną z planu. Murowana z cegły, dwukondygnacjowa, tynkowana i boniowana. Zwieńczona gzymsem i daszkiem wspartym na uskokowym cokoliku oraz kopułką blaszaną ze sterczyną. Kondygnacje oddziela gładki gzyms pasowy, pod którym umieszczone są dwa małe okienka.

 

Park dębliński pierwotnie urządzony w stylu francuskim, po 1790 roku stał się za sprawą projektu Dionizego Mac Clair’a parkiem angielskim. Otrzymał naturalistyczne wnętrza ogrodowe połączone optycznie z dalekim krajobrazem nadwiślańskim. Całość założenia uzupełniał zachowany do dziś staw z wyspą, na której wzniesiony był przez Dominika Merliniego pawilon "Świątynia Wspomnień". Miał on stanowić ważny akcent głównego motywu ogrodu. Przekształcony w XIX wieku, rozebrany w latach 50. XX wieku.

 

Obecnie w głównym pałacu jest Rektorat Lotniczej Akademii Wojskowej. W oficynach część hotelowa. 

 

 

Źródło: Dęblin.pl, tekst: Krzysztof Karbowski

Zdjęcia: Andrzej Łuczyński/ PTTK Dęblin

 

 


Skontaktuj się z autorem tekstu: admin
Facebook
Google
Wykop
Zgłoś
Wyślij
Drukuj
Komentowanie dozwolone wyłącznie dla zarejestrowanych użytkowników portalu.
AKTUALNOŚCI
WSZYSTKIE +
Fot. Policja Rycka
Do groźnego zdarzenia drogowego doszło w piątek przed południem w miejscowości Sarny, w gminie Ułęż. &n...
W dniach 13 i 17 września 2026 r. odbędą się po raz piąty w naszym mieście obchody Światowego Dnia Sybira...
Na zdjęciu Jan Dąbrowski na Wiśle w Dęblinie
Czy można przejść Wisłę pieszo? Jeszcze niedawno takie pytanie brzmiałoby jak żart. Dziś Jan Dąbrowski po...
W Dęblinie 6 września 2026 r. odbędą się obchody Święta 15 Pułku Piechoty „Wilków” Arm...

KRONIKA
WSZYSTKIE +
KONTO UŻYTKOWNIKA
WIĘCEJ +

Login:

Hasło:



OSTATNIE KOMENTARZE
WSZYSTKIE +
Fit&Fun
WSZYSTKIE
MIASTO DĘBLIN
WSZYSTKIE +
Gmina Kozienice
Zobacz więcej
DROBNE WYRÓŻNIONE
WSZYSTKIE +
POSZUKUJĘ ŚWIADKãW
POSZUKUJĘ ŚWIADKãW
„Poszukuję świadków.       Serafin Michał poszukuje świadków z 9 września 2007 roku. Sytuacja miała miejsce w dęblińskim szpitalu w województwie lubelskim. W szczególności apeluje do mężczyzny, któ...
WYDARZENIA-IMPREZY
OGŁOSZENIA DROBNE
WSZYSTKIE +
Nieruchomości za granicą - bez prowizji, zakup od dewelopera
Velora Estate - bezpieczny zakup nieruchomości za granicą na 9 rynkach. 0% prowizji, niezależny prawnik, due diligence i pełne w...
Szczegóły ogłoszenia

Drewniany Domek 4,8×7,2 m – Letniskowy Całoroczny, Solidne Wykonanie
Domek letniskowy / całoroczny przeznaczony do samodzielnego montażu. Konstrukcja została zaprojektowana tak, aby montaż był pros...
Szczegóły ogłoszenia

Drewniany Domek 5×8 m Całoroczny – Wytrzymała Konstrukcja
Domek całoroczny przeznaczony do samodzielnego montażu – konstrukcja zaprojektowana w sposób prosty i intuicyjny. Do zestawu doł...
Szczegóły ogłoszenia

PROMOCJA POLSKI ŚLASKI WĘGIEL - GROSZEK - DARMOWA DOSTAWA
* POLSKI ŚLĄSKI WĘGIEL - GROSZEK * !!! PROMOCJA !!! POLSKI ŚLĄSKI WĘGIEL : GROSZEK ( 5-25 ) 26-28MJ ( WORKOWANY , Paleta - 40X25...
Szczegóły ogłoszenia

Opieka całodobowa z zamieszkaniem w domu seniora - Zamów OPIEKĘ, opieka 24h senior
Całodobowa opieka nad osobą starszą z zamieszkaniem – cała Polska Zapewniamy profesjonalną, całodobową opiekę domową z zamie...
Szczegóły ogłoszenia
NA GÓRĘ STRONY +
Podobne serwisy:
Kategorie:
Informacje:
Reklama:
Gazeta Dęblin24.eu to niezależne medium elektroniczne w Dęblinie - jako jedyni całodobowo informujemy o wydarzeniach w mieście i regionie. Dzięki rzetelności i szybkości w przekazywaniu informacji oraz przynależności do grupy medialnej każdego dnia odwiedza nas wiele tysięcy czytelników.

Kontakt z działem reklamy:
reklama@deblin24.eu lub 795-495-037
facebook